Zapraszamy do wzięcia udziału w Konkursie Świątecznym.

Do wygrania książka „Polskie świętowanie. Adwent, Gody, Zapusty” autorstwa Aldony Plucińskiej.

Aby otrzymać od nas wydawnictwo należy odpowiedzieć na dwa pytania:

1. Co to jest podłaźniczka?
2. Co to jest „Nowe latko” ?

Prawidłowe odpowiedzi należy wysłać do 10 stycznia 2010 roku na adres redakcja@kulturaluowa.pl.
Spośród nich wylosujemy zwycięzcę.

Wyniku konkursu ogłosimy 11 stycznia 2010 r.

Fundatorem nagrody jest Dom Wydawniczy KSIĘŻY MŁYN.

WYNIKI KONKURSU

Zwycieżcą świątecznego konkursu został Arkadiusz Otremba z Lublińca. Serdecznie gratulujemy.

1. Co to jest podłaźniczka?

Podłaźniczka (podłaźnik, jutka, sad rajski, boże drzewko, wiecha) - czubek jodły, świerka lub sosnowa gałąź wieszane pod sufitem jako ozdoba w czasie Święta Godowego, a następnie Bożego Narodzenia. Podłaźniczka i późniejsza choinka wiązana jest z pogańską tradycją ludową i kultem wiecznie zielonego drzewka. Zanim w okresie bożonarodzeniowym w domach pojawiła się choinka, tradycyjną ozdobą była podłaźniczka. Obyczaj ten zachował się na wsiach jeszcze do lat 20. XX w., szczególnie w Polsce południowej: na Śląsku, Podhalu, Pogórzu, ziemi sądeckiej i krakowskiej. Podłaźniczki to gałązki jodłowe, zdobione były jabłkami, orzechami, ciasteczkami, kolorową bibułą, wstążkami i przede wszystkim światami, jak nazywano kolorowe krążki opłatków. Lud wierzył w ich magiczną moc przyczyniania się do urodzaju i zapewniania powodzenia. Wieszanie podłaźnika w Święto Godowe, a następnie w dzień Wigilii, było ważnym wydarzeniem w domu. Zawsze zawieszał go gospodarz, na Podhalu obowiązkowo ubrany w cuchę przewiązaną powrósłem uplecionym ze słomy. Z czasem czynności tej towarzyszyć zaczęły modlitwy Anioł Pański, Ojcze Nasz, Zdrowaś Mario.

2. Co to jest "Nowe latko" ?

Nowe latko - pieczywo obrzędowe noworoczne, na Kurpiach, Podlasiu, Warmii i Mazurach o kształcie kołacza. Krążki tego pieczywa były formowane ręcznie z wałeczków ciasta z przylepionymi figurkami zwierząt, najczęściej hodowlanych ale także dzikich oraz z umieszczoną w samym środku postacią ludzką przedstawiającą gospodarza, myśliwego lub pasterza. Nowe latka pieczone były w tym samym czasie co byśki, w czasie Święta Godowego. Zawieszano je w izbie/chacie w ważnym, eksponowanym miejscu. Podobnie jak byśki, przynosiły szczęście i pomyślność w nowym roku.