W dniach 25-27 czerwca 2010 r. w Kazimierzu Dolnym odbył się 44. Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych - jeden z najważniejszych i największych Festiwali prezentujących autentyczną muzyke ludową. W tegorocznym konkursie festiwalowym wzięło udział około 800 artystów ludowych z 12 województw.

Festiwalowi towarzyszyły 43. Targi Sztuki Ludowej organizowane przez Stowarzyszenie Twórców Ludowych oraz Klub Festiwalowy Tyndyryndy (Stowarzyszenie Dom Tańca), który po raz trzeci gościł na kazimierskim festiwalu.


PROTOKÓŁ Z POSIEDZENIA JURY 44 OGÓLNOPOLSKIEGO FESTIWALU KAPEL I ŚPIEWAKÓW LUDOWYCH z dnia 27 czerwca 2010 roku

Jury w składzie:

prof. dr hab. JAN ADAMOWSKI – przewodniczący,
mgr MARIA BALISZEWSKA,
prof. dr hab. JERZY BARTMIŃSKI,
mgr ALEKSANDRA BOGUCKA,
mgr MARIAN CHYŻYŃSKI,
prof. dr hab. PIOTR DAHLIG,
mgr JACEK JACKOWSKI, 
REMIGIUSZ MAZUR-HANAJ,
prof. dr hab. BOŻENA MUSZKALSKA,
mgr ANDRZEJ SAR – sekretarz jury

wysłuchało w dniach 25 – 26 czerwca 2010 r.: 16 Kapel, 29 Zespołów Śpiewaczych, 13 Instrumentalistów, 22 Solistów Śpiewaków, oraz 22 grupy wykonawców w konkursie „DUŻY - MAŁY”.

Jury oceniając dobór regionalnego repertuaru, cechy regionalnego stylu oraz poziom artystyczny, przyznało następujące nagrody i wyróżnienia:

W KATEGORII KAPEL

BASZTĘ - nagrodę główną w tej kategorii w wysokości 2000 zł ufundowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznano Kapeli „Z Bukowiańskich Wierchów” z Bukowiny Tatrzańskiej, woj. małopolskie

Dwie równorzędne I nagrody po 1200 zł każda otrzymują:
Kapela „Dobrzeliniacy” z Żychlina, woj. łódzkie, Kapela Józefa Tkaczyka z Ostałówka, woj. mazowieckie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dwie równorzędne II nagrody po 1000 zł otrzymują:
Kapela Aleksandra Krupy z Radomia, woj. mazowieckie, nagroda ufundowana przez Burmistrza Miasta Kazimierz Dolny , Kapela Zespołu „Spod Kicek” z Mordarki, woj. małopolskie - nagroda ufundowana przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Lublinie

Trzy równorzędne III nagrody w wysokości 800 zł przyznano:
Kapeli „Manugi” z Bukówca Górnego, woj. wielkopolskie - nagroda ufundowana przez Marszałka Województwa Lubelskiego, Kapeli Zygmunta Jakubowskiego z Rudy Zajączkowskiej, woj. świętokrzyskie,  Kapeli „Podegrodzie” z Podegrodzia, woj. małopolskie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Trzy wyróżnienia po 400 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymują:
Kapela Stanisława Skiby z Rzeczycy, woj. łódzkie, Kapela Stanisława Ptasińskiego z Wielgolasu, woj. mazowieckie, Kapela Ludowa „Lututowianie” z Lututowa, woj. łódzkie

W KATEGORII ZESPOŁÓW ŚPIEWACZYCH

BASZTĘ – nagrodę główną w wysokości 2000 zł ufundowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznano Grupie Śpiewaczej „Białcanie” z Białki Tatrzańskiej, woj. małopolskie

Cztery równorzędne I nagrody w wysokości 1200 zł otrzymują: 
Zespół „Rodyna” z Dubiażyna, woj. podlaskie, nagroda ufundowana przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Lublinie, Zespół „Ostałki” z Ostałówka, woj. mazowieckie - nagrodę ufundował Burmistrz Miasta Kazimierz Dolny, Zespół „Dorbozianki” z Dorboz, woj. lubelskie, Zespół „Sielanki” z Sielca , woj. lubelskie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Trzy równorzędne II nagrody po 900 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla:
Zespołu Śpiewaczego z Rakowicz, woj. podlaskie, Grupy Śpiewaczej „Istebna” z Istebnej , woj. śląskie, Zespołu Śpiewaczego z Rudy Solskiej, woj. lubelskie

Pięć równorzędnych III nagród po 700 zł przyznano:
Regionalnemu Zespołowi Śpiewaczemu „Kresowianka” z Letnina, woj. zachodniopomorskie, nagrodę ufundował Marszałek Województwa Lubelskiego, Zespołowi Śpiewaczemu „Mlądz” z Otwocka, woj. mazowieckie, Zespołowi „Wesołe Gosposie” z Kolonii Sitaniec, woj. lubelskie, Zespołowi Śpiewaczemu „Kościelanki” z Kościelca, woj. śląskie, Zespołowi „Blinowianki” z Blinowa, woj. lubelskie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dwa wyróżnienia w wysokości 400 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymują:
Zespół Śpiewaczy „Rominczanie” z Dubeninek, woj. warmińsko-mazurskie, Zespół Śpiewaczy „Dawidenka” z Koźlic, woj. dolnośląskie

W KATEGORII SOLISTÓW INSTRUMENTALISTÓW

BASZTĘ – nagrodę główną festiwalu w wysokości 1000 zł ufundowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznano Stanisławie Galicy – Górkiewicz z Bukowiny Tatrzańskiej, woj. małopolskie

Trzy równorzędne I nagrody w wysokości 800 zł otrzymują:
Bronisław Bida, skrzypek z Gródek woj. lubelskie - nagroda ufundowana przez Marszałka Województwa Lubelskiego, Stefan Nowaczek, skrzypek z Podłęża, woj. mazowieckie - nagrodę ufundował Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Lublinie, Tadeusz Kuźnik, skrzypek ze Szczawna, woj. łódzkie - nagroda ufundowana przez Burmistrza Miasta Kazimierz Dolny

Trzy równorzędne II nagrody w wysokości 600 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymują:
Leon Lewandowski, skrzypek z Brzezin, woj. wielkopolskie, Iwona Szymanowska, cymbalistka z Ełku, woj. warm. – mazurskie, Stefan Kania, harmonista z Brzozowej, woj. mazowieckie

Dwie równorzędne III nagrody w kwocie 400 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymują:
Adam Kaiser, koźlarz z Przyprostyni, woj.wielkopolskie, Stanisław Kaczmarski, skrzypek z Rustowa, woj. łódzkie

Wyróżnienie ufundowane przez Marszałka Województwa Lubelskiego w wysokości 200 zł dla:
Adama Mazurkiewicza, skrzypka z Mostek k/Zwolenia, woj. mazowieckie

W KATEGORII SOLISTÓW ŚPIEWAKÓW BASZTĘ – nagrodę główną festiwalu w wysokości 1000 zł ufundowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznano Mariannie Bączek z Bandyś, woj. mazowieckie

Dwie równorzędne I nagrody po 700 zł otrzymują:
Maria Dziemitko z Zawidowa, woj. dolnośląskie - nagrodę ufundował Marszałek Województwa Lubelskiego, Martyna Żurek z Kościana, woj. wielkopolskie - nagrodę ufundowało MinisterstwoKultury i Dziedzictwa Narodowego

Trzy równorzędne II nagrody po 500 zł otrzymują:
Janina Chmiel z Wólki Ratajskiej, woj. lubelskie, Helena Granat z Ostrówka, woj. lubelskie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Józefa Domańska z Zarzecza, woj. łódzkie - nagroda ufundowana przez Marszałka Województwa Lubelskiego

Trzy równorzędne III nagrody po 300 zł przyznano:
Stanisławie Czuper z Wysokiego, woj. podlaskie - nagrodę ufundowało Radio Lublin S.A., Halinie Romanowskiej ze Żmudzi, woj. lubelskie, Janinie Gawlik ze Szczawnicy, woj. małopolskie - nagrody ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wyróżnienia w kwocie 200 zł ufundowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymują:
Maria Śmiłowska z Marzysza, woj. świętokrzyskie, Krystynie Downarowicz z Węgorzewa , woj. warmińsko-mazurskie

W KONKURSIE „DUŻY-MAŁY”

Równorzędne nagrody w wysokości 300 zł każda otrzymują:
- w grupie śpiewaków: Janina Paluch-Wacław z uczennicami z Białki Tatrzańskiej, woj. małopolskie, Zofia Warych z Łucją Warych z Myszyńca, woj. mazowieckie
- w grupie instrumentalistów: Kapela „Młoda Harta” z Harty, woj. podkarpackie, Marian Kikla z uczniami z Czarnej Góry, woj. małopolskie, Jan Nawara i Marcin Nawara z Olszówki, woj. małopolskie, Zdzisław Marczuk i „Leśniańskie nutki” z Leśnej Podlaskiej, woj. lubelskie, Edward Markocki z Michałem Rydzikiem z Grodziska Dolnego, woj. podkarpackie, Bronisław Płoch z Teresą Potańską z Widełki, woj. podkarpackie, Leonard Śliwa z uczniami z Regionu Kozła , woj. wielkopolskie, Eugeniusz Karkoszka z uczniami z Podszkla, woj. małopolskie, Zdzisław Marczuk z Julią Rabczuk z Konstantynowa, woj. lubelskie, Michał Umławski z uczniami z Rydzyny, woj. wielkopolskie, Marek Wastag z uczniami z Podegrodzia, woj. małopolskie, Zdzisław Marczuk Rodzinną Kapelą Zubkowiczów z Zakalinek, woj. lubelskie, Seweryn Gajda z Olszanicy, woj. podkarpackie, Grzegorz Herman z grupą uczniów z Leszna, woj. wielkopolskie - nagrody ufundowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Dodatkowo nagrody rzeczowe: roczną prenumeratę tygodnika „Gazeta chłopska” i zestaw upominków ufundowane przez redakcję „Gazety chłopskiej” i firmę Husqvarna otrzymują:
Jan Nawara i Marcin Nawara z Olszówki, woj. małopolskie, Zdzisław Marczuk z Julią Rabczuk z Konstantynowa, woj. lubelskie, Seweryn Gajda z Olszanicy, woj. podkarpackie

OGÓLNE UWAGI I ZALECENIA KOMISJI ARTYSTYCZNEJ

Jury 44 Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych składa serdeczne gratulacje wszystkim laureatom. W festiwalu licznie zaprezentowali się artyści ludowi z większości regionów Polski. Cieszy fakt niegasnącego zainteresowania wielu środowisk w pielęgnowaniu tradycji.

Komisja stwierdza szczególnie wysoki w tym roku poziom artystyczny w poszczególnych kategoriach oraz pojawienie się w konkursie głównym znacznej grupy utalentowanych, młodych wykonawców. Daje to nadzieję na realizację podstawowych założeń Festiwalu także w przyszłości. Komisja z uznaniem podkreśla starania wykonawców o zachowanie w swoich prezentacjach autentycznego języka regionalnego oraz regionalnych strojów.

Komisja podtrzymuje zachętę do poszukiwania lokalnych wariantów poszczególnych utworów i prezentowania różnych gatunków folkloru słowno-muzycznego. Jury przypomina, że głównym celem Festiwalu jest ochrona tradycyjnego repertuaru oraz tradycyjnego stylu muzykowania i śpiewu. Komisja zwraca jednak uwagę na potrzebę większej dbałości o stronę tekstową prezentowanych utworów, w tym niemieszanie w jednej pieśni zbyt wielu różnych wątków.

Ważnym uczestnikiem festiwalu, podobnie jak w latach poprzednich, była licznie zgromadzona publiczność, żywo reagująca na występy ludowych artystów.

Jury dziękuje bezpośrednim organizatorom, w tym zwłaszcza Wojewódzkiemu Ośrodkowi Kultury w Lublinie, za zapewnienie sprawnego i niezakłóconego przebiegu 44 festiwalu, dziękuje też tym mediom, jak II program Polskiego Radia, Radio Lublin, „Gazeta Wyborcza”, „Gazeta Chłopska” i inne, które szczególnie czynnie uczestniczą w bieżącym relacjonowaniu, dokumentowaniu i promowaniu idei festiwalowych. Pełniejszej realizacji podstawowych założeń festiwalu winne również służyć różnorodne w formie (audiowizualne, drukowane) wydawnictwa.

Serdeczne podziękowania jury kieruje także do fundatorów nagród z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego na czele, licząc na dalsze, owocne wsparcie.

Niezawodni okazali się konferansjerzy – Józef Broda, Bartłomiej Koszarek oraz debiutująca w tej roli Anna Adamowicz. Dziękujemy im za rzeczową, ciepłą i życzliwą prezentację ludowych artystów.

Jury apeluje do władz samorządowych wszystkich szczebli, aby wspierały artystów ze swoich obszarów administracyjnych, traktując ich działalność również jako sposób promocji lokalnej kultury oraz własnych regionów na forum ogólnopolskim.

Komisja z całą stanowczością podkreśla, że tradycja ludowa stanowi cenną i istotną część polskiego dziedzictwa kulturowego, która nie może zostać zaprzepaszczona w nowych warunkach cywilizacyjnych. Stanowi ona bowiem o naszej tożsamości w zjednoczonej Europie. Temu celowi dobrze służy wypracowany w okresie 44 lat model funkcjonowania Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych.

Apelujemy zatem do instytucji odpowiedzialnych za kulturę narodową i bezpośrednich organizatorów Festiwalu o wzmożoną troskę o jego dalsze losy. Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu stanowi bowiem praktyczną realizację postulatów zawartych w Konwencji UNESCO z 2003 roku o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Ten Festiwal winien zostać uznany za swoiste dobro narodowe podlegające ochronie w myśl tej Konwencji.

Do organizatorów Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych jury kieruje postulat pilnego zwołania zebrania Rady Artystycznej Festiwalu aby rozważyć perspektywę stworzenia w konkursie głównym nowej kategorii dla młodych wykonawców oraz omówić propozycję innych zmian.

Podpisy Jury