Tematy i opracowania
Tekst: prof. dr hab. Jan Adamowski
2010-12-03
Życzenie to niezwykle istotna kategoria kulturowa nie tylko dla współczesności ale także dla zachowań typu tradycyjnego. W kulturze ludowej różnych narodów rozwinęły się specjalne, obrzędowe formy przekazywania życzeń. Szczególnie charakterystyczne związane są z cyklami obrzędów dorocznych, w tym zimowych i wiosennych.
Tekst: Olga Tarasiuk
2010-06-01
Kiedy w Studenckim Naukowym Kole Etnolingwistów UMCS powstał projekt
"Pieczywo obrzędowe Lubelszczyzny", postanowiliśmy w poszukiwaniu wiedzy udać się na Podlasie. Odwiedziliśmy IV Festiwal Korowaja Mielnickiego, który odbył się 1 maja 2010 roku. Punktem
kulminacyjnym naszej wyprawy była wizyta w przygranicznej wiosce
Wilanowa. W starej, wyłożonej ręcznie zrobionymi dywanikami i szczelnie
obklejonej ikonami chatce, pod czujnym okiem pani Marii Szyszko uczestniczyliśmy w niecodziennym szkoleniu - wypiekaniu korowaja.
Tekst: Katarzyna Kraczoń
2009-04-02
Wielki Tydzień oraz cykl związanych z nim uroczystości i obrzędów to ostatni tydzień Wielkiego Postu, przypadający pomiędzy dwiema wielkimi niedzielami: Palmową i Wielkanocną. Charakteryzuje się on bardzo bogatą liturgią, obfituje także w liczne tradycje ludowe, zwyczaje domowe i intensywne przygotowania świąteczne.
Tekst: Krzysztof Butryn
2009-03-31
1 kwietnia kojarzy nam się z dniem bezkarnych psot, żartów, opowiadania
zmyślonych historii. Ale czy tak było od zawsze? Aż trudno uwierzyć, że w dawnych czasach dzień ten uważany był za jeden z najbardziej ponurych i pechowych dni w roku!!
Tekst: Maria Cetera
2009-03-23
Pisanki, czyli współcześnie jajka barwione lub wzorzyście zdobione, dominują w naszej obrzędowości ludowej już od stuleci. Prawie na całym świecie są symbolem uniwersalnym, symbolem życia i rozrodczości, symbolem miłości i sił witalnych, a w Polsce także najbardziej charakterystycznym atrybutem świąt Wielkanocnych.
Tekst: Paweł Onochin
2009-02-25
W tradycji ludowej dzień ten jest symbolicznym przejściem od karnawału do wiekopostnego wyciszenia, będąc również pretekstem do zabaw i licznych zwyczajów – obsypywano się popiołem, młodzieńcy i dziewczęta rzucali przed sobą garnek z popiołem wołając: Popielec, uciekaj.
Tekst: Katarzyna Kraczoń
2008-12-18
W polskiej tradycji Święta Bożego Narodzenia, ze względu na różnorodność obrzędów i zwyczajów, bogatą symbolikę oraz niepowtarzalny nastrój, zajmują miejsce szczególne. I choć należą one do najważniejszych i największych świąt w liturgii Kościoła powszechnego, to jednak, zwłaszcza w ostatnich latach, podkreśla się dość mocno ich rodzinny charakter.
Tekst: dr Katarzyna Smyk
2008-12-10
Choinka, czyli drzewko iglaste, tradycyjnie przybierane na czas świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, trafiła na ziemie Polski zaledwie przed dwustu laty. Jest więc zwyczajem młodym, lecz – co ciekawe dla badacza kultury – powszechnym dziś na całym obszarze Polski i wśród wszystkich warstw społecznych. Na przykładzie dziejów tego zwyczaju można śledzić mechanizmy ewolucji polskiej kultury ludowej i narodowej, podlegającej wpływom sąsiednich nacji, grup wyznaniowych i społecznych.
Tekst: Katarzyna Kraczoń
2008-12-04
Adwent (z łac. adventus – przyjście) to czterotygodniowy czas oczekiwania i przygotowań do świąt Bożego Narodzenia. W polskiej tradycji okres ten nazywano także przedgodami bądź czterdziestnicą (dawniej trwał 40 dni). Na Podlasiu i w niektórych wsiach Lubelszczyzny początek adwentu obwieszczało głośne granie na ligawach...
Autor: Małgorzata Maciejewska
Autor: Krzysztof Reczulski
